Saklı Pay (Mahfuz Hisse) Nedir?
Saklı pay, Türk Medeni Kanunu'nun 506. maddesiyle belirli mirasçılara tanınan ve miras bırakanın tasarruf özgürlüğüyle dahi ortadan kaldıramadığı asgari miras hakkıdır. Altsoyun yasal miras payının yarısı, sağ kalan eşin yasal miras payının tamamı, anne ve babanın ise yasal paylarının dörtte biri saklı paydır. Miras bırakan, saklı payı zedeleyen vasiyetname veya bağış yaparsa bu tasarruflar, saklı pay sahibinin açacağı tenkis davasıyla kısmen veya tamamen geçersiz hale getirilebilir.
Saklı Pay Nasıl Hesaplanır?
Saklı pay, mirasçının kanuni yasal payı ile o mirasçı grubuna tanınan saklı pay oranının çarpılmasıyla bulunur. Önce net miras değeri yani borçlar çıkarıldıktan sonraki tereke belirlenir; ardından mirasçının zümresine göre yasal payı tespit edilir. Altsoy için bu payın yarısı, eş için tamamı, ana ve baba için dörtte biri saklı pay olarak korunur.
- Altsoy: Yasal payının 1/2'si saklı paydır
- Sağ Kalan Eş: Yasal miras payının tamamı saklıdır
- Anne ve Baba: Yasal paylarının 1/4'ü saklıdır
- Saklı payı zedeleyen tasarruflara tenkis davası açılabilir
Örnek Hesaplama
Örneğin net miras değeri 5.000.000 TL olan bir vefatta tek çocuk, yasal payı olan yarının (2.500.000 TL) yarısı kadar yani 1.250.000 TL saklı paya sahiptir. Miras bırakan tüm malını başkasına vasiyet etse bile bu tutar çocuğa ödenmek zorundadır. Aracımıza net miras değerini, yakınlık derecenizi ve yasal payınızı girerek saklı payınızı hesaplayabilirsiniz.
Saklı Pay Hesaplama Hangi Durumlarda Kullanılır?
Bu hesaplama özellikle miras planlaması yapanlar ve vasiyetnameye itiraz edecek mirasçılar için önem taşır.
- Vasiyetname düzenlemeden önce tasarruf sınırını görmek için
- Mirasçılıktan çıkarılan kişinin hakkını sorgularken
- Bağış ve devirlerin saklı payı zedeleyip zedelemediğini kontrol ederken
- Tenkis davası açmadan önce talep edilecek tutarı belirlerken
Sık Sorulan Sorular
Tenkis davası nedir ve ne zaman açılır? Saklı payı zedeleyen tasarrufların kısmen iptali için açılan davadır; hak sahibinin durumu öğrenmesinden itibaren bir yıl, her halde on yıl içinde açılmalıdır.
Miras bırakan saklı payı kaldırabilir mi? Hayır, saklı pay kanunla korunur; mirasçı ancak kendi rızasıyla saklı payından feragat edebilir.
Eşin saklı payı ne kadardır? Sağ kalan eşin yasal miras payının tamamı saklı pay kapsamındadır; bu oran birlikte mirasçı olduğu zümreye göre değişir.
Saklı pay hesabında hangi değer esas alınır? Borçlar düşüldükten sonraki net tereke değeri ile miras bırakanın yaptığı bağış ve tasarruflar birlikte değerlendirilir.
Bu hesaplama bilgilendirme amaçlıdır; saklı pay ihlallerinde bir miras hukuku uzmanına danışınız.