Vasiyetname hazırlarken en kritik nokta, kanuni mirasçıların saklı paylarına dokunmamaktır. Bu araç; tereke toplamınızı, vasiyet etmek istediğiniz tutarı ve geride bırakacağınız hak sahiplerini girerek vasiyetnamenizin iptal edilme riskini ve tasarruf oranınızı tahmini olarak gösterir.

Tenkis davası nedir ve neden açılır?

Miras bırakan, yasal mirasçılarının saklı paylarını ihlal eden bir vasiyetname veya bağış yaptıysa; mağdur mirasçılar, vasiyetnamenin tamamını değil yalnızca kendi paylarına tecavüz eden kısmı tenkis (indirim) davasıyla iptal ettirebilir. Saklı pay oranları Medeni Kanun ile korunur ve mirasçı grubuna göre değişir.

Saklı pay oranları nelerdir?

Yaklaşık kabul gören sınırlar şöyledir; kesin oranlar için avukatınıza danışın:

• Altsoy (çocuklar ve torunlar): miras payının yaklaşık yarısı saklı paydır.
• Sağ kalan eş: miras payının yaklaşık dörtte biri saklı paydır.
• Anne ve baba: miras paylarının yaklaşık dörtte biri saklı paydır.
• Saklı paylı mirasçı varsa miras bırakan, malvarlığının yalnızca yarısı üzerinde serbestçe tasarruf edebilir.

Tasarruf oranı nasıl hesaplanır?

Tasarruf oranı, vasiyet/bağış yapılacak tutarın tereke toplamına oranıdır. Örneğin 10.000.000 TL'lik bir terekenin 4.000.000 TL'sini vasiyet ettiğinizde oran %40'ta kalır; saklı paylı mirasçılarınız varsa ve serbest tasarruf sınırı %50 ise bu vasiyet riskli değildir. Oran sınırı aşarsa tenkis davası açılma ihtimali doğar.

Vasiyetname iptal riskini nasıl azaltabilirim?

• Vasiyetnameyi noter huzurunda veya resmi şekilde düzenleyin.
• Terekeyi eksiksiz beyan edin; gizlenen malvarlığı tenkis hesabına dahil edilir.
• Saklı paylı mirasçıların rızasını alın veya paylarını denkleştirin.
• Sağlık ve ayırt etme gücüne ilişkin belgeleri saklayın.

Vasiyetname iptal riski ne zaman gündeme gelir? Tasarruf oranı %50'yi aştığında ve saklı paylı mirasçılar zarar gördüğünde; bu durumda tenkis davası ile fazla kısım geri alınabilir. Sonuçlar tahmini niteliktedir ve bilgilendirme amaçlıdır; kesin hukuki değerlendirme için bir avukata danışmalısınız.

Sık Sorulan Sorular

Tenkis davası vasiyetnamenin tamamını iptal eder mi? Hayır; yalnızca saklı payları ihlal eden kısım tenkis edilir, vasiyetnamenin geri kalanı geçerliliğini korur.

Saklı paydan feragat edilebilir mi? Mirasçı, miras bırakanla yapacağı sözleşmeyle saklı payından feragat edebilir; ancak bu işlem resmi şekle tabidir.

Bağışlar da tenkise tabi midir? Ölüme bağlı tasarruflar gibi, belirli koşullarla yapılan bağışlar da tenkis davasına konu olabilir.

Tasarruf oranı hesabı hangi tarihteki değerlerle yapılır? Tereke ölüm tarihindeki değerlerle hesaplanır; bu nedenle güncel emlak ve malvarlığı değerlerini kullanmak doğru sonuç verir.